เวลาเลือกหลังคา คนส่วนใหญ่จะนึกถึงสีเป็นอันดับแรก แต่สิ่งที่กำหนดบุคลิกของงานได้ไม่แพ้สีคือ รูปลอน ของแผ่นหลังคา ซึ่งนอกจากเรื่องความสวยงามแล้ว ยังเกี่ยวข้องกับการใช้งานจริงอีกหลายด้าน
ลอนมีไว้ทำอะไร
หลายคนคิดว่าลอนคือลวดลายเพื่อความสวยงาม แต่จริง ๆ แล้วลอนมีหน้าที่ทางวิศวกรรมชัดเจน
ลองนึกถึงกระดาษแผ่นเรียบที่วางพาดระหว่างมือสองข้าง มันจะตกท้องช้างลงทันที แต่ถ้าเราพับกระดาษให้เป็นลูกคลื่นก่อน แล้ววางพาดแบบเดิม มันจะแข็งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
ลอนหลังคาทำงานด้วยหลักการเดียวกัน คือเพิ่มความแข็งแรงให้แผ่นบาง ๆ รับน้ำหนักและพาดช่วงได้ไกลขึ้น พร้อมกับทำหน้าที่เป็นร่องนำน้ำฝนให้ไหลลงไปในทิศทางเดียวกัน
ลอนสูงกับลอนเตี้ยต่างกันอย่างไร
ลอนสูง จะมีร่องลึกกว่า ระบายน้ำได้ปริมาณมากกว่า และมีความแข็งแรงในการพาดช่วงยาวได้ดีกว่า จึงเหมาะกับหลังคาผืนใหญ่ อาคารที่มีระยะโครงสร้างกว้าง หรือพื้นที่ที่ฝนตกหนัก
ลอนเตี้ย จะให้ผิวหน้าที่ดูเรียบเนียนกว่า เส้นสายสงบ เหมาะกับงานที่ต้องการความเรียบร้อยและความทันสมัย เช่น บ้านสไตล์มินิมอล หรือกันสาดที่มองเห็นได้ชัดจากด้านหน้า
ความลาดเอียงต้องคิดควบคู่กัน
ลอนกับความลาดเอียงของหลังคาเป็นของคู่กัน หลังคาที่ลาดชันมากจะระบายน้ำได้เร็วอยู่แล้ว ส่วนหลังคาที่ค่อนข้างแบนต้องอาศัยร่องลอนที่ลึกและการซ้อนทับที่แน่นหนากว่า เพื่อไม่ให้น้ำไหลย้อนเข้าตามรอยต่อ
การเลือกลอนโดยไม่ดูความลาดเอียง จึงเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้หลังคาบางหลังรั่วทั้งที่วัสดุไม่มีปัญหา
เลือกให้เข้ากับบุคลิกของงาน
งานแต่ละแบบมีภาษาของตัวเอง อาคารโรงงานหรือโกดังมักเน้นความแข็งแรงและใช้งานได้จริงเป็นหลัก ส่วนบ้านพักอาศัยหรือร้านค้าจะให้น้ำหนักกับภาพลักษณ์มากขึ้น เพราะเป็นสิ่งที่คนเห็นทุกวัน
ข้อแนะนำง่าย ๆ คือ ดูว่าหลังคานั้นมองเห็นได้ชัดแค่ไหนจากมุมที่คนใช้งานจริง ถ้าเห็นชัดควรให้ความสำคัญกับความเรียบร้อยและความกลมกลืนมากขึ้น
อย่าลืมดูของจริงก่อนตัดสินใจ
สีและลอนในภาพถ่ายกับของจริงให้ความรู้สึกต่างกันได้มาก เพราะแสงธรรมชาติจะตกกระทบร่องลอนแล้วเกิดเงา ทำให้สีที่เห็นเปลี่ยนไปตามช่วงเวลาของวัน
หากเป็นไปได้ ควรดูตัวอย่างแผ่นจริงกลางแดด หรือดูงานที่ติดตั้งเสร็จแล้ว จะช่วยให้ตัดสินใจได้ตรงกับที่คาดหวังมากกว่า
สรุป
งานหลังคาที่ดูดีไม่ได้เกิดจากการเลือกของแพงที่สุด แต่เกิดจากการเลือกลอน สี และความลาดเอียงให้สอดคล้องกับลักษณะงานและสภาพการใช้งานจริง เมื่อทุกอย่างเข้ากัน งานก็จะออกมาทั้งสวยและใช้งานได้ยาวนาน